Cà gai leo là một loại cây dại mọc rất nhiều ở làng quê Việt Nam. Tuy nhiên, không phải ai cũng biết tới những công dụng thần kỳ của nó trong chữa bệnh:
- Hỗ trợ điều trị bệnh nhân viêm gan B, xơ gan
- Thanh lọc cơ thể
- Chữa rắn cắn
- …
Hãy cùng HTX Dược liệu Phủ Quỳ tìm hiểu về công dụng và một số cách chế biến cà gai leo qua bài viết sau.
Những thông tin của bản về cà gai leo
Trước khi tìm hiểu đến công dụng và cách sử dụng cà gai leo, chúng ta tìm hiểu qua đặc điểm của loại thảo dược này.
Cà gai leo là gì?
Cà gai leo còn được gọi với nhiều cái tên khác như: cà vạnh, cà cườm, cà quánh, cà quýnh, cà gai dây, cà lù, cà bò, cà Hải Nam…Tên khoa học Solanum hainanense hoặc Solanum procumbens Lour., thuộc họ Cà (Solanaceae).
Cây thường mọc hoang ở nhiều nơi trong nước ta như các tỉnh miền Bắc cho tới Huế, Lào, Campuchia.
Đặc điểm nhận dạng cà gai leo
Cà gai leo là cây nhỏ, thời gian sống rất lâu. Phần thân cây dài khoảng 0.6m đến 1m. Là cây thân leo và trên thân cây có rất nhiều gai.
Lá cây cà mọc so le nhau, một mặt nhiều gai và một mặt lá lại có lông mềm, lá hình dài thuôn; lá gần gốc trông như những cái rìu.
Cây ra hoa vào khoảng tháng 4 đến tháng 9 và có quả từ tháng 9 đến tháng 12. Quả mọng, hình cầu nhẵn, có cuống dài, khi chín có màu đỏ, hạt màu vàng.
Phân loại cà gai leo
Dân gian phân loại dược liệu này theo nhiều cách khác nhau:
- Dựa vào màu sắc hoa
Người ta chia làm hai loại đó là loại hoa trắng và loại hoa tím. (Loại hoa trắng với dây nhỏ hơn, thường được sử dụng để chế biến thuốc; loại hoa tím với dây lớn ít sử dụng hơn, chủ yếu để làm hàng rào)
- Theo từng vùng miền
Được chia làm hai loại: cà gai leo miền Trung có thân cây màu nâu đất cứng cáp, thân cằn cỗi; cây ở miền Bắc và miền Nam bụ bẫm, dễ chăm sóc và màu xanh hơn. Thời tiết là yếu tố tạo nên sự khác biệt này.
- Dựa theo đặc điểm tính chất
Phân thành hai loại là khô và tươi

Các bài thuốc từ cà gai leo
Dưới đây là một số bài thuốc điều trị bệnh chế biến từ cà gai leo. Người bệnh nên sử dụng điều độ, đúng theo hướng dẫn để đạt hiệu quả tối đa.
Cách hãm nước cà gai uống giúp thanh lọc cơ thể
Sắc nước uống là một giải pháp giúp giữ nguyên hương vị của nó. Tuy nhiên, bên cạnh đó, bạn cũng có thể chọn cách hãm nước. Hãm nước vừa tiết kiệm thời gian, thành quả lại tuyệt vời không kém.
Cách làm:
- Lấy 50g cà gai leo khô đem rửa sạch. Chuẩn bị nước sôi để hãm hãm nước uống
- Cho nguyên liệu đã sơ chế sẵn vào bình giữ nhiệt, thêm 700ml nước sôi rồi đậy nắp lại.
- Đợi khoảng 30 phút thì có thể dùng được.
Có thể giữ ấm cả ngày và uống thay nước lọc. Duy trì điều độ trong 4 tuần liên tục và nghỉ 1 tuần. Thời điểm “vàng” để loại dược liệu này phát huy tác dụng là sau mỗi bữa ăn 30 phút. Tuy nhiên, cần tham khảo ý kiến bác sĩ để nắm rõ tình trạng bệnh để có phương pháp sử dụng hợp lý.
Nội dung liên quan: Sắn dây có tác dụng như thế nào đối với sức khỏe
Cà gai leo kết hợp cùng xạ đen
Y học khẳng định: xạ đen có khả năng hỗ trợ tăng cường chức năng gan, lưu thông máu, giảm đau; hỗ trợ điều trị các bệnh về gan. Vì vậy, khi kết hợp cà gai leo và xạ đen với nhau sẽ cho hiệu quả điều trị cực cao.
Chuẩn bị:
- 40g cà gai leo
- 10g cây xạ đen
- 1,5 lít nước sạch.
Cách làm:
- Lấy 2 loại nguyên liệu chuẩn bị sẵn rửa sạch với nước. Sau đó, để ráo thuốc và chuẩn bị ấm sắc thuốc.
- Cho 1,5 lít nước vào ấm đun. Sau đó cho lần lượt các vị thuốc vào sắc cho đến khi nước thuốc chuyển sang màu vàng nâu.
Cà gai leo kết hợp giảo cổ lam
Giảo cổ lam hỗ trợ điều trị các vấn đề về gan như: men gan cao, gan nhiễm mỡ, nóng gan…Sự kết hợp giữa hai loại dược liệu này sẽ mang lại kết quả vô cùng tốt.
Cách làm:
- Đầu tiên, chuẩn bị 30g lá cà khô, 30g giảo cổ lam
- Đem hai loại nguyên liệu đã chuẩn bị đem đi rửa sạch với nước và để ráo.
- Cho đồng thời hai loại thảo dược vào nồi và hãm với 1 lít nước sôi.
- Chắt nước và cho vào bình giữ nhiệt để giữ ấm uống thay nước hàng ngày.
- Chỉ cần duy trì điều độ trong vòng 1 tháng, bạn sẽ cảm thấy sức khỏe dần được cải thiện.
Tham khảo: Hà thủ ô là gì? Tác dụng của hà thủ ô đối với sức khỏe.
Cà gai leo kết hợp cùng mật nhân
Mật nhân là loại thuốc Đông y có thể giải quyết triệt để các vấn đề về tiêu hóa, chữa yếu sinh lý, chữa bệnh phong thấp, đau nhức xương khớp, và viêm gan B.
Chuẩn bị:
- 30g cà gai leo
- 10g mật nhân khô
Cách làm:
- Chuẩn bị một nồi nước và bật bếp đun sôi.
- Lúc này bạn cho 2 vị thuốc vào nồi và hãm với 1 lít nước sôi đun trong 15 phút.
- Lấy rây lọc bã thuốc chỉ lấy phần nước.
- Cho thuốc đã chắt được vào bình giữ nhiệt để uống thay nước lọc hàng ngày.
- Bạn nên uống thuốc khi còn nóng để tăng hiệu quả
Nội dung liên quan: Viên Cà Gai Leo Mật Nhân
Hỗ trợ điều trị viêm gan B và các bệnh lý liên quan đến gan
Chuẩn bị:
- 30 gram cà gai leo
- 10 gram dừa cạn
- 10 gram diệp hạ châu (cây chó đẻ)
- 1 lít nước sôi
Cách làm:
- Cho nguyên liệu vào sao vàng, đến khi có mùi thơm
- Để vào ấm đun trong 30-45 phút
- Khi thuốc sắc lại còn 300 ml thì tắt bếp
- Chia thành 2 lần uống trong ngày.
Mời bạn xem thêm: Tinh bột nghệ – Món quà thảo dược đến từ thiên nhiên
Chữa rắn cắn
Cà gai leo có tác dụng ngăn chặn và đào thải chất độc của nọc rắn ra khỏi cơ thể. Tuy nhiên, phương pháp này tùy vào sự tương thích của cơ địa mỗi người. Khi bị rắn cắn cách tốt nhất là nên đưa bệnh nhân đến cơ sở y tế gần nhất để bác sỹ thăm khám kịp thời.
Cách sử dụng:
- Ngày thứ nhất: Lấy 30 – 50g rễ cây cà gai tươi rửa sạch, giã nhỏ và hòa với 200ml nước, chắt cho người bệnh uống tức thì.
- Ngày thứ hai: Lấy 15 – 30g rễ khô, sao vàng rồi sắc lấy nước cho uống ngày 2 lần. Sau 3 – 5 ngày là khỏi hẳn.
Vì đây là bài thuốc tự nhiên nên rất lành tính. Tuy nhiên, trong quá trình sử dụng thuốc không được dùng chất kích thích như rượu bia… vì sẽ làm giảm/mất tác dụng của thuốc.
Một số trường hợp không nên sử dụng cà gai leo
Mặc dù nó được đánh giá là thảo dược đem lại nhiều lợi ích cho sức khỏe, nhưng cũng có một số trường hợp không sử dụng được. Theo kinh nghiệm dân gian, một số trường hợp sau không nên:
Phụ nữ đang mang thai
Trong thời kỳ mang thai, mẹ bầu không nên tự ý sử dụng bất kỳ loại thực phẩm hỗ trợ nào khi không có sự chỉ dẫn của bác sĩ, và loại dược liệu này cũng không ngoại lệ. Trong cà gai leo có một số hoạt chất có thể gây ảnh hưởng đến sự phát triển của thai nhi.
Người mắc các bệnh về chức năng thận
Một số hoạt chất có trong cà gai leo khiến cho chức năng thận bị quá tải dẫn đến ảnh hưởng xấu hơn đến quá trình lọc máu của thận. Vì vậy người có chức năng thận suy giảm nên cẩn trọng khi dùng.
Bệnh nhân ở giai đoạn nặng, nguy kịch
Người bệnh cần tuyệt đối tuân thủ phác đồ điều trị của bệnh viện. Việc sử dụng cà gai leo tùy tiện có thể ảnh hưởng xấu đến kết quả điều trị – vì cà gai leo chỉ là một loại thảo dược với công dụng chính là hỗ trợ cho quá trình điều trị bệnh, không có tác dụng thay thế phương pháp điều trị Tây Y.
Cà gai leo bán ở đâu uy tín
Cà gai hiện được rao bán rất nhiều trên thị trường. Song, để mua được loại chất lượng, bạn có thể tham khảo tại các phòng khám, quầy thuốc, bệnh viện. Tuy nhiên, cần lưu ý một số điều sau:
- Sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, đặc biệt là nguyên liệu đầu vào, tránh tình trạng bị ê thiu, nấm mốc do vận chuyển
- Có tem kiểm chứng của Bộ Y tế
- Còn hạn sử dụng
Trên đây là toàn bộ chia sẻ về cà gai leo chúng tôi cung cấp đến bạn. Hy vọng những thông tin trên hữu ích với bạn và những người thân yêu!
Trân trọng cảm ơn!
HTX Dược Liệu Phù Quỳ
- Địa chỉ: Nghĩa Thuận – Thái Hòa – Nghệ An
- Hotline: 0989 302 304
- Website: https://htxduoclieuphuquy.com/
- Fanpage: Hợp Tác Xã Dược Liệu Phù Quỳ

